شبکه چیست؟
یک شبکه شامل دو یا چند کامپیوتر است که برای به اشتراک گذاشتن منابع خود (مثل چاپگر و CD-ROM)، ردوبدل کردن فایل ها و یا ارتباط با یکدیگر متصل شده اند. کامپیوترهای روی یک شبکه ممکن است از طریق کابل ها، خطوط تلفن امواج رادیویی، ماهواره یا پرتوهای مادون قرمز به همدیگر متصل شوند.
▪ سه نوع اصلی شبکه ها عبارتند از:
1) یک شبکه محلی، عموماً به یک منطقه جغرافیایی کوچک مثل آزمایشگاه مدرسه و یا یک ساختمان محدود می شود. فاصله کامپیوترهای یک LAN بیشتر از 1500 متر نیست. در پیکربندی LAN،یک کامپیوتر به عنوان فایل سرور(Server) اختصاص داده می شود. که این کامپیوتر تمام نرم افزارهایی را که شبکه را کنترل می کند در خود ذخیره می نماید. مثل نرم افزارهایی که توسط کامپیوترهای متصل به شبکه به اشتراک گذاشته می شوند.
کامپیوترهای متصل به فایل سرور، ایستگاه کاری (سرویس گیرنده) نامیده می شوند و ایستگاه های کاری می توانند از فایل سرور ضعیف تر باشند و ممکن است روی هارددیسک خود نرم افزارهای اضافی داشته باشند. در اکثر شبکه های محلیLAN)) از کابل برای اتصال به کارت های شبکه موجود روی کامپیوتر استفاده می شود.
2) شبکه وابسته به پایتخت(MAN)
این شبکه، ناحیه جغرافیایی بزرگی مثل شهرها یا ناحیه های مدارس را تحت پوشش قرار می دهد. با بهم پیوستن شبکه های کوچک در یک منطقه جغرافیایی بزرگ، انتشار اطلاعات در بین شبکه آسانتر می گردد. کتابخانه های ملی اداره های دولتی برای اتصال شبکه های خود از MAN استفاده می کنند.
3) شبکه گسترده(WAN)
شبکه های گسترده ، ناحیه جغرافیایی بسیار بزرگی را تحت پوشش قرار می دهند. مانند استان تهران، کشور ایران یا تمام دنیا. برای اتصال این نوع شبکه ها از کابل های مخصوصِ بین اقیانوسی یا ماهواره ها استفاده می شود. برای مثال با استفاده از یک WAN مدارس استان تهران بدون پرداخت هزینه های هنگفت می توانند به مدارس توکیو وصل شوند. WAN شبکه ی پیچیده ای است که از شبکه های محلی و شبکه های پایتختی برای اتصال به شبکه های سراسری و جهانی مثل اینترنت استفاده می کند. اما در هر حال برای کاربران، تفاوت آشکاری بین WAN و MAN یا LAN وجود نخواهد داشت.
● فواید نصب یک شبکه مدرسه
▪ سرعت:
شبکه ها روش بسیار سریعی برای اشتراک و انتقال فایل ها فراهم می کنند. بدون یک شبکه، برای اشتراک فایل ها باید آنها را در فلاپی دیسک کپی کرده و سپس آن را از یک کامپیوتر دیگر منتقل کرد. در این روشِ انتقال فایل (انتقال دستی اطلاعات با فلاپی به کامپیوتر دیگر)، وقت زیادی صرف می شود.
▪ هزینه ها:
در خرید نسخه های تحت شبکه ی بسیاری از نرم افزارها و برنامه های مشهور، در مقایسه با نسخه های انحصاری، هزینه قابل توجهی صرفه جویی می شود. گذشته از صرفه جویی مالی، به اشتراک گذاشتن یک نرم افزار تحت شبکه، بروز رسانی آن را آسان می کند و به جای این که تغییرات در تک تک ایستگاه های کاری انجام شود، فقط یک بار در فایل سرور اعمال می شوند.
▪ امنیت:
فایل ها و برنامه های روی شبکه می توانند «ممنوعیت کپی» داشته باشند که در این صورت از بابت کپی غیرمجاز آنها نگرانی نخواهید داشت. همچنین رمزهایی می تواند ایجاد شود تا دسترسی کاربران به دایرکتورهای خاصی را محدود کند.
▪ مدیریت متمرکز نرم افزار:
یکی از بزرگترین مزایای نصب شبکه در یک مدرسه این است که تمامی نرم افزارها از یک کامپیوتر(فایل سرور) برداشته می شوند که این کار از صرف انرژی و زمان برای نصب نسخه های نرم افزاری و پیگردی فایل ها روی کامپیوترهای مستقل جلوگیری می کند.
▪ اشتراک منابع:
اشتراک منابع، موضوع دیگری است که یک شبکه را از کامپیوترهای مستقل متمایز می کند. بسیاری از مدارس نمی توانند برای هر یک از کامپیوترها چاپگر لیزری، فاکس مودم، اسکنر و C D-ROM تهیه کنند در صورتی که اگر این ابزار به شبکه افزوده شوند می توانند مورد استفاده بسیاری از کاربران قرار گیرند.
▪ پست الکترونیکی:
حضور یک شبکه در مدرسه امکان پست الکترونیکی(E-mail) را فراهم می کند. پست الکترونیکی به ارتباط میان دانش آموز و معلم کمک می کند و برای انتشار اطلاعات ضروری و عمومی در بین همه کارکنان مدرسه، مفید است. اگر شبکه مدرسه به اینترنت متصل شود، دانش آموزان می توانند با دیگر مناطق دنیا ارتباط برقرار کنند.
▪ دسترسی آسان:
دانش آموزان می توانند یک تکلیف درسی را در کلاس خود آغاز نموده و آن را در یک محل عمومی روی شبکه ذخیره کرده و سپس به صورت گروهی روی آن کار کنند.